Créditos ECTS Créditos ECTS: 6
Horas ECTS Criterios/Memorias Traballo do Alumno/a ECTS: 99 Horas de Titorías: 3 Clase Expositiva: 24 Clase Interactiva: 24 Total: 150
Linguas de docencia Castelán (77.14%), Galego (22.86%)
Tipo: Materia Ordinaria Grao RD 1393/2007 - 822/2021
Departamentos: Historia
Áreas: Historia Antiga
Centro Facultade de Xeografía e Historia
Convocatoria: Primeiro semestre
Docencia: Con docencia
Matrícula: Matriculable
Estudar a civilización-cultura clásica a partir de tres aspectos básicos na Historia de Occidente:
- o concepto de cidadanía e a relación entre o individuo e o Estado
- a estrutura do Estado
- o proxecto social
- Coñecer as grandes utopías gregas e a democracia radical ateniense fronte ao pragmatismo romano, en documentos orixinais, historiográficos e literarios: da identidade étnica á pertenza político-cultural.
1. Polis e ciuitas. Concepto grego de democracia. Plantexamentos historiográficos. Polibio: a anacyclose. A constitución romana. Medidas de excepción. Optimates e populares. Cicerón. Salustio.
2. Escravitude romana: Introdución xeral sobre escravitude. Patterson. Contexto: a situación económica en Italia. As orixes: Plauto. Violencia e represión. Guerras serviles. Estoicismo e escravitude (de Séneca a Marco Aurelio). Os libertos: autorrepresentación e manumisión. Leis augusteas sobre manumisión. O album de Herculano.
DEMOCRACIA ROMANA
V. Arena, Libertas and the Practice of Politics in the Late Roman Republic, Cambridge U.P. 2012.
A.E. Astin, Scipio Aemilianus, Oxford, 1967
P. Brunt, “Amicitia in the Later Roman Republic” (1965) y “Clientela” ambos en The Fall of the Roman Republic and Related Essays, Oxford, 1988.
G. Clemente, “La politica nella repubblica romana: attualità di un dibattito storiografico” Politica Antica. Rivista di prassi e cultura política nel mondo greco e romano, 7 (2017) 139-161
J.-L. Ferrary, “Le idee politiche a Roma nell´epoca republicana”, en L. Firpo, dir., Storia delle idee politiche, economiche e sociali, vol. I: L’Antichità classica, Turín, 1982.
E. Gabba, “Democrazia a Roma”, Athenaeum 75 (1997), p. 266-271.
M. Gelzer, “Die Nobilität der römischen Republik”, Kleine Schriften, Wiesbaden, Franz Steiner 1962, vol. I (trad. ingl. The Roman Nobility, Oxford, Blackwell, 1969).
Eric Gruen, The Last Generation of the Roman Republic, Berkeley, 1974
J. Hellegouarc’h, Le vocabulaire latin des relations et des parties politiques sous la république, París, 1972.
K.-J. Hölkeskamp, Rekonstruktionen einer Republik: die politische Kultur des antiken Rom und die Forschung der letzten Jahrzehnte, Munich, Oldenbourg, 2004 (hay traducción inglesa).
M. Jehne, ed. Demokratie in Rom? Die Rolle des Volkes in der Politik der römischen Republik Stutgardt, Franz Steiner, 1995.
P. López Barja, Imperio legítimo. El pensamiento político romano en tiempos de Cicerón, Madrid, 2007.
N. Mackie, “Popularis ideology and Popular Politics at Rome in the First Century B.C.”, Rheinisches Museum für Philologie 135 (1992), p. 49-73.
Ch. Meier, “Populares”, Realencyclopädie der classischen Altertumswissenschaft, Suppl. 10 (1965), cols. 549-615.
Ch. Meier, Res publica amissa. Eine Studie zu Verfassung und Geschichte der späten römischen Republik: Steiner, Wiesbaden 1966 (Habilitations-Schrift, 1962).
F. Millar, “The Political Character of the Classical Roman Republic: 200-151 B.C.”, Journal of Roman Studies 74 (1984), p. 1-19.
F. Millar, “Politics, Persuasion and the People before the Social War, 150-90 B.C.”, Journal of Roman Studies 76 (1986), p. 1-11.
F. Millar, The Crowd in Rome in the Late Republic. University of Michigan Press. 1998.
F. Millar, The Roman Republic in Political Thought, Hanover-Londres, New England U.P., 2002.
C. Nicolet, ed., Demokratía et Aristokratía. A propos de Caius Gracchus: mots grecques et réalités romaines, París, 1983.
R, Morstein-Marx, Mass Oratory and Political Power in the Late Roman Republic, Cambridge U.P., 2004.
H. Mouritsen, Plebs and Politics in the Late Roman Republic, Cambridge U.P., 2001.
H. Mouritsen, Politics in the Roman Republic, Cambridge 2017
F. Münzer, Roman Aristocratic Parties and Families, Baltimore, Johns Hopkins Univ. Press, 1999 (ed. orig.: Römische Adelsparteien und Adelsfamilie, Stuttgart, 1920).
J.A. North, “Democratic Politics in Republican Rome”, Past and Present 126 (1990), p. 3-21.
L. Perelli, Il movimento popolare nell'ultimo secolo della Repubblica, Turín, 1982, Paravia.
F. Pina Polo, Contra arma uerbis. El orador ante el pueblo en la Roma tardorrepublicana, Zaragoza, Inst. Fernando el Católico, 1997.
F. Pina Polo, “Idea y práctica de la democracia en la Roma republicana”, en Gerión (2019) 37/2, 379-397.
K. Raaflaub, Dignitatis Contentio: Studien zur Motivation und Politischen Taktik im Bürgerkrieg Zwischen Caesar und Pompeius, Munich, Beck, 1974.
M.A. Robb, Beyond Populares and Optimates. Political Language in the Late Republic, Stuttgart, Franz Steiner, 2010.
R. Syme, The Roman Revolution, Oxford U.P. 1939 (trad. esp. Barcelona, 2010, Crítica).
L. Ross Taylor, Party Politics in the Age of Caesar, Ann Arbor 1949.
H.H. Scullard, Roman Politics, 220-150 B.C. Oxford, 1951.
A.M. Ward, “How Democratic was the Roman Republic?” New England Classical Journal 31.2 (2004) 101-119.
T.P. Wiseman, “Democracy alla romana”, Journal of Roman Archaeology 12 (1999), p. 537-540.
A. Yakobson, Elections and Electioneering in Rome, Stuttgart, Franz Steiner, 1999.
BIBLIOGRAFÍA RECIENTE SOBRE ESCLAVITUD EN ROMA (MUY SELECTA)
Jean Andreau y R, Descat, L’esclave en Grèce et à Rome, Paris, 2006, Hachette.
K. Bradley y P. Cartledge, eds. Cambridge World History of Slavery. Vol.1 The Ancient Mediterranean World, Cambridge UP. 2011.
Enrico dal Lago y Constantina Katsari, ed. Slave Systems: Ancient and Modern, Cambridge U.P. 2008.
Page DuBois, Slavery: Antiquity and Its Legacy. Oxford U.P. 2009.
Kyle Harper, Slavery in the Late Roman Word AD 275-425, Cambridge UP. 2016
Stephen Hodkinson, Kostas Vlassopoulos and Marc Kleijwegt, eds. The Oxford Handbook of Greek and Roman Slaveries (en proceso, algunos capítulos están accesbles online previo pago).
P. Hunt, Ancient Greek and Roman Slavery, Malden 2018 Wiley-Blackwell.
Sandra Joshel, Slavery in the Roman Word, Cambridge UP 2010.
Sandra Joshel y Lauren H. Petersen, The Material Life of Roman Slaves, Cambridge UP 2014.
P. López Barja, Historia de la manumisión en Roma. De los orígenes a los Severos, Madrid 2008.
Niall McKeown, The Invention of Ancient Slavery, Londres, 2007, Bristol Classical Press.
Rose MacLean, Freed Slaves and Roman Imperial Culture: Social Integration and the Transformation of Values. Cambridge; New York: Cambridge University Press, 2018.
Henrik Mouritsen, The Freedman in the Roman World, Cambridge UP 2011
Mathew Perry, Gender, Manumission and the Roman Freedwoman, Cambridge UP 2014
Lauren H. Hackworth, The Freedman in Roman Art and Art History, Cambridge UP 2006.
Amy Richlin, Slave Theater in the Roman Republic: Plautus and Popular Comedy, Cambridge UP 2017.
Theresa Urbainczyk, Slave Revolts in Antiquity, Berkeley y Los Angeles, 2008, U. California Press.
Ulrike Roth, Thinking Tools: Agricultural Slavery Between Evidence and Models, Londres 2007 (Bulletin of the Institute of Classical Studies Supplement 92).
CCG1 - Coñecer e analizar a estrutura diacrónica da historia
CG2 - Usar, ordenar e interpretar as fontes histórica
CG4 - Coñecer e usar métodos e técnicas doutras ciencias humanas
CB1 - Que os estudantes demostren posuír e comprender coñecementos nun área de estudo que parte da base da educación secundaria xeral, e adóitase atopar a un nivel que, aínda que se apoia en libros de texto avanzados, inclúe tamén
algúns aspectos que implican coñecementos procedentes da vanguardia do seu campo de estudo
CB2 - Que os estudantes saiban aplicar os seus coñecementos ao seu traballo ou vocación dunha forma profesional e posúan as
competencias que adoitan demostrarse por medio da elaboración e defensa de argumentos e a resolución de problemas dentro da
súa área de estudo
CB3 - Que os estudantes teñan a capacidade de reunir e interpretar datos relevantes (normalmente dentro da súa área de estudo)
para emitir xuízos que inclúan unha reflexión sobre temas relevantes de índole social, científica ou ética
CB4 - Que os estudantes poidan transmitir información, ideas, problemas e solucións a un público tanto especializado como non
especializado
CB5 - Que os estudantes desenvolvan aquelas habilidades de aprendizaxe necesarias para emprender estudos posteriores
cun alto grado de autonomía
CT1 - Aplicar pensamento analítico, crítico, lóxico e creativo demostrando dotes de innovación
CT2 - Traballar de forma autónoma con responsabilidade e iniciativa
CT3 - Traballar en equipo de forma colaborativa e responsabilidade corporativa
CT4 - Comunicar información e ideas de xeito claro e efectiva en público
CE2 - Coñecer, analizar e interpretar detalladamente un ou máis períodos específicos do pasado da humanidade
CE3 - Coñecer e interpretar a historia como disciplina en construción
CE4 - Coñecer e analizar os temas e problemáticas obxecto de debate historiográfico
CE5 - Conciencia crítica da relación entre as dimensións social, económica e institucional do pasado
CE7 - Comprender, interpretar e elaborar textos historiográficos ou documentos orixinais na propia lingua
CE8 - Analizar e interpretar o rexistro arqueológico
CE1 - Coñecer, analizar e transmitir a historia xeral e a historia propia do territorio
Docencia expositiva
Explicación dos contidos baseándose en textos clásicos ou modernos, algúns dos cales utilizarán despois os alumnos para elaborar relatorios e presentalas nas clases interactivas.
De forma xeral recoméndase refrescar os coñecementos sobre os períodos históricos tratados na bibliografía básica recomendada.
Docencia interactiva
Seguimiento e comentario dos textos e vídeos subidos ao campus virtual.
Avaliación Dous traballos individuais (30% da nota cada un) baseados cada un deles na lectura de (polo menos) unha fonte e a obra moderna marcada como obligatoria. Agárdase que os contidos explicados nas expositivas aparezan reflexados nos traballos, o cal será a maneira de facer a avaliación da parte teórica (60%). O 40% restante corresponde á participación (levarase rexistro) nos comentarios de texto/vídeos nas interactivas.
Características dos traballos: entre 2.500 e 3.000 palabras. . Deben mostrar un uso adecuado das fontes e a bibliografía empregadas. Primeiro, deberá entregarse un guion ou borrador do traballo, que se expoñerá logo oralmente e a continuación, por escrito.
Traballo 1. Democracia romana: Fontes:
Salustio, Catilina. Cartas a César, Madrid, 2001, Akal (biblioteca filología 4Xa SALL 128 ) ou ben Madrid, 1997, Gredos (biblioteca de Historia 3Xn 653 ).
Recort, Biblioteca clásica Gredos, 43. Biblioteca de Historia 3xn720 (2)
Cicerón. Manual do candidato (ed. de G. Fatás, F. Pina e A. Duplá), Univ. País Vasco, 1990 (biblioteca de Historia: 3xn202)
Cicerón: Sobre a república, ed. de A. D?Ors Gredos (b.historia 3xn 562).
Obras modernas:
K.J. Hölkeskamp, A cultura política da República romana, Sevilla-Zaragoza, 2019 (obligatorio).
Traballo 2. Escravitude romana: Fontes:
Fontes: Petronio, Satiricón. Madrid, 1988 (Gredos) 3xn 532
Obras modernas:
M.I. Finley, Escravitude antiga e ideoloxía moderna, Barcelona, 1982, Crítica (obligatorio).
Dispensa: o exame supoñerá o 100% da cualificación.
Exame extraordinario (Segunda oportunidade). Darase a opción a repetir algún dos traballos realizados, e en todo caso, a nota das interactivas supoñerá o 50% da cualificación e o exame, o 50% restante.
Sesións expositivas 30
Sesións de seminario 15
Sesións de tutoría programadas 2
Sesións de avaliación 3
Total de horas de actividade presencial 50
Estudo e preparación de actividades programadas en clase 80
Realización de traballos 10
Preparación de exames 10
Total de horas de actividade non presencial 100
No referente ao plaxio ou uso indebido das tecnoloxías na realización de traballos ou probas, deberase ter en conta que para os casos de realización fraudulenta de exercicio ou probas será de aplicación o recolleito na Normativa de avaliación
do rendemento académico dous estudantes e de revisión de cualificacións
Pedro Manuel Lopez Barja De Quiroga
Coordinador/a- Departamento
- Historia
- Área
- Historia Antiga
- Teléfono
- 881812559
- Correo electrónico
- pedro.barjadequiroga [at] usc.es
- Categoría
- Profesor/a: Catedrático/a de Universidade
Hector Paleo Paz
- Departamento
- Historia
- Área
- Historia Antiga
- Correo electrónico
- hector.paleo.paz [at] usc.es
- Categoría
- Predoutoral Ministerio
| Luns | ||
|---|---|---|
| 11:00-13:00 | Grupo /CLE_01 | Aula 09 |
| Martes | ||
| 09:00-11:00 | Grupo /CLE_01 | Aula 09 |
| 22.01.2024 18:30-21:00 | Grupo /CLE_01 | Aula 11 |
| 26.06.2024 18:30-21:00 | Grupo /CLE_01 | Aula 08 |
| Docente | Idioma |
|---|---|
| LOPEZ BARJA DE QUIROGA, PEDRO MANUEL | Castelán |
| Docente | Idioma |
|---|---|
| LOPEZ BARJA DE QUIROGA, PEDRO MANUEL | Castelán |
| PALEO PAZ, HECTOR | Galego |
| Docente | Idioma |
|---|---|
| LOPEZ BARJA DE QUIROGA, PEDRO MANUEL | Castelán |
| Docente | Idioma |
|---|---|
| LOPEZ BARJA DE QUIROGA, PEDRO MANUEL | Castelán |