Créditos ECTS Créditos ECTS: 6
Horas ECTS Criterios/Memorias Traballo do Alumno/a ECTS: 99 Horas de Titorías: 3 Clase Expositiva: 24 Clase Interactiva: 24 Total: 150
Linguas de docencia Galego (0.00%)
Tipo: Materia Ordinaria Grao RD 1393/2007 - 822/2021
Centro Facultade de Humanidades
Convocatoria: Segundo semestre
Docencia: Sen docencia (En extinción)
Matrícula: Non matriculable (Só plans en extinción)
Trátase dun curso panorámico da Literatura Española: de las Vanguardias ao século XXI, organizado cun criterio cronolóxico e estético, de maneira que permite seguir a evolución das principais manifestacións xenéricas da literatura española no período estudado, tendo en conta os autores e obras mais representativas das promocións, movimentos e/ou correntes estéticas ás que se adscriben:
1) Preparar ao alumno para que afronte o estudo da literatura española do período que abarca o programa coa axuda dos métodos filolóxicos adecuados e os repertorios bibliográficos.
2) Ofrecer coñecimentos e habilitar a sua capacidade para: xerarquizar correctamente os contidos académicos; realizar guións e esquemas que faciliten o seu estudo; aprofundar no comentario de textos literarios; mellorar a expresión oral e escrita; cultivar a sensibilidade dos estudantes e formar os seus gustos e criterios estéticos.
3) Examinar a producción literaria española do período abordado no seu desenvolvimento histórico e nos seus específicos marcos socio-culturais, recoñecendo o carácter interdisciplinar da materia.
4) Abordar e debatir cuestións relacionadas cos problemas de periodización literaria, correntes, tendencias e escolas do período estudado (“Ismos”, literatura do exilio, da posguerra, da “transición”, da posmodernidad…)
5) Coñecer aos escritores e obras máis importantes e representativas, e asemade os xéneros propios de cada momento, a sua evolución e características.
6) Leer e analizar obras literarias representativas de autores e xéneros do período de forma rigurosa e axustada á terminoloxía especializada das disciplinas literarias e con métodos que permiten a comprensión crítica dos textos
Esta materia impartese en:
Maior do Grao en Lingua e Literatura Españolas. Obligatoria (6 créditos ECTS)/ segundo semestre/ 4º curso.
Minor Lingua e Literatura Españolas/ Módulo complementario. Optativa (6 créditos ECTS)/ segundo semestre / 3er. Curso.
SECCIÓN TEÓRICA
TEMA I.- España, 1914/18-1939. A cultura de entreguerras.
TEMA II.- O concepto de vangarda artística. Os “ismos” europeos. Oríxenes e desenvolvimento. O fenómeno vangardista español: do creacionismo ao surrealismo. Antecedentes.- A “Generación del 27” e o Grupo Poético del 27. Conceptos, oríxenes e desenvolvimento.
Lecturas íntegras e obrigatorias:
1) Antología del Grupo Poético del 27, ed. de Gaos y Sahagún (Madrid: Cátedra, 1982) / García de la Concha (Madrid: Espasa-Calpe, Austral).
2) García Lorca, La casa de Bernarda Alba, ed. de García Posada (Madrid: Castalia Didáctica, 1983-)/ Domingo Yndurain (Madrid: Espasa-Calpe)/ Josephs y Caballero (Madrid: Cátedra, 1990-)/ Francisca Vilches (Madrid: Cátedra, 2005).
TEMA III.- A literatura española na época da II República e da Guerra Civil, 1931-1939. A literatura, arma de combate. O exilio: a “España Peregrina”.
TEMA IV.- A literatura española 1939-1975. A cultura española perante a dictadura franquista. Rumbos da literatura de posguerra: etapas e tendencias. Compromiso e literatura social. A renovación dos anos 60. O experimentalismo dos 70.
Lecturas íntegras e obrigatorias:
3) Camilo José Cela, La Colmena. Ed. Villanueva (Barcelona: Noguer, 1983-) / Raquel Asún (Madrid: Castalia, 1987-) // Urrutia (Madrid: Cátedra, 1988-).
4) Martín Santos: Tiempo de silencio, ed. Rey Álvarez (Barcelona: Crítica, 2005-)
5) Buero Vallejo, La Fundación, ed. Díez de Revenga (Madrid: Espasa-Calpe, 2009-)
TEMA V.- O fin da “Era de Franco”: o proceso democrático. Contexto político-cultural.- A literatura española da “transición” ao século XXI.- Regreso dos exiliados.- Novela, teatro e poesía: Os novos nomes.- Mulleres e literatura.
Lecturas íntegras e obrigatorias:
6) Muñoz Molina, Plenilunio (Madrid: Santillana, 1997-)
7) Sanchís Sinisterra, ¡Ay, Carmela!, ed. M. Aznar (Madrid: Cátedra, 1991-)
8) Antología de la poesía española (1939-1975), ed. de José Enrique Martínez (Madrid: Castalia Didáctica, 1989) e Poesía española reciente (1980-2000), ed. de Cano Ballesta (Madrid, Cátedra, 2005). [Vai facilitarse unha selección das duas antoloxías aos estudantes].
SECCIÓN PRÁCTICA
Presentación do programa: organización das prácticas. Lecturas: orientacións e controis periódicos. Traballos breves escritos: tipoloxía e calendario. Aula virtual. Recursos
bibliográficos de especial interés para o estudo da literatura española no período indicado.
- Lectura e comentario de textos “doctrinais” das vangardas.
- Comentario: selección de textos do Grupo poético do 27.
-Lectura y comentario de textos “doctrinales” de las vanguardias.
-Comentario: selección de textos del Grupo del 27. Comentario teatro Lorca.
1er. Control de lectura (mediados de marzo): Antología de la poesía del 27 y García Lorca, La casa de Bernarda Alba.
-Comentario fragmentos narrativos y teatrales (1939-1975): La colmena y Tiempo de silencio; La Fundación.
2º Control de lectura (mediados de abril): La colmena, Tiempo de silencio y La Fundación.
-Comentario: fragmentos narrativos y teatrales posteriores a 1975.
3er. Control de lectura: Plenilunio y ¡Ay, Carmela! [*según calendario]
Traballo obrigatorio: pautas para a elaboración dun guión de autor e a súa obra, escollido entre os que forman parte da antoloxía poética que figura no programa (1939-2000) (dixitalizada na aula virtual).
.
1.- BIBLIOGRAFÍA BÁSICA
a) Textos literarios de lectura obrigatoria e controlada, asociados a cada tema do programa.
b) Selección de textos complementarios para traballar nas sesións interactivas, que ofrecen opcións varias (indicadas con dobre barra) en función da marcha dos mesmos. A selección será preparada pola profesora da materia e facilitarase fotocopiada ou por medios telemáticos (na aula virtual) aos estudantes oportunamente.
- J. Brihuega: Manifiestos, proclamas, panfletos y textos doctrinales. Las vanguardias artísticas en España, 1910-1931 (Madrid: Cátedra, 1979). Selección.
- Pasaxes de La deshumanización del arte, de Ortega y Gasset
- O teatro como praxis educativa na II República: documentos de “La Barraca”// “El Buho” // “Misiones pedagógicas”.
- A “España Peregrina” (selección de textos).
- Censura e educación no franquismo: documentos.
- Selección de textos ensaísticos 1939-1975 (Castellet, La hora del lector/ Goytisolo: El furgón de cola / Sastre, Anatomía del realismo).
2.- BIBLIOGRAFÍA COMPLEMENTARIA
Recoméndase a consulta das seguintes obras, sen perxuizo das seleccións bibliográficas específicas de cada tema, que se facilitarán oportunamente na aula ou na aula virtual.
2.1. Obras de consulta de carácter xeral:
-Ariès, Philippe y GeorgeDuby, Historia de la vida privada. 5. De la Primera Guerra Mundial hasta nuestros días, Madrid: Taurus, 2000.
-Azaustre Galiana, Antonio e Juan Casas Rigall, Manual de retórica española, Barcelona, Ariel, 1997.
-Gullón, Ricardo, dir., Diccionario de literatura española e hispanoamericana, pról. de F. Lázaro, Madrid, Alianza, 1993, 2 vols.
-Hormigón, J. A.(dir.), Autoras en la historia del teatro español. Vols.II-IV; Madrid, Publicaciones de la ADE, 2000.
-Jauralde Pou, Pablo, Manual de investigación literaria. Guía bibliográfica para el estudio de la literatura española, Madrid, Gredos, 1981.
-Martínez Cachero, José Mª, Diccionario de escritores célebres, Madrid: Espasa-Calpe, 1995.
-Navarro Durán, Rosa, Enciclopedia de escritores en lengua castellana, Barcelona, Planeta, 2000.
-Pedraza, Felipe e Milagros Rodríguez, Las épocas de la literatura española, Barcelona, Ariel, 1997.
-Platas Tasende, Ana, Diccionario de términos literarios, Madrid, Espasa-Calpe, 2004, 3ª ed.
-Quilis, Antonio, Métrica española, Barcelona, Ariel, 1988.
-Villanueva, Darío e Margarita Santos Zas, Cronología de la literatura española. Siglo XX (Cátedra)
Historias e manuais de literatura
-Abellán, José Luis (ed.), El exilio español 1939, Madrid: Taurus, 1979.
-Alvar, Carlos, José-Carlos Mainer e Rosa Navarro, Breve historia de la literatura española, Madrid: Alianza, 1997.
-Gracia, Jordi e Domingo Ródenas, Historia de la literatura española. Siglo XX: 1939-2010, Barcelona: Crítica, 2011.
-Jones, Roy O. (ed.), HLE (Ariel): vols. 6 (Brown, Siglo XX) y 6/1 (Santos Sanz Villanueva, Literatura actual)
-Mainer, José Carlos, Historia de la literatura española.6. Modernidad y nacionalismo 1900-1936, Barcelona: Crítica, 2010.
-Oliva, César, Historia básica del artre escénico, Madrid: Cátedra, 1992
-Oliva, César, El teatro español en el siglo XX, Madrid: Síntesis, 2001.
-Oliva, César, La última escena (Teatro español de 1975 a nuestros días), Madrid: Cátedra, 2004
-Pedraza, Felipe e Milagros Rodríguez, Manual de literatura española X. Novecentismo y Vanguardia: introducción, prosistas y dramaturgos. XI. Novecentismo y Vanguardia: líricos. XIV: Posguerra: dramaturgos y ensayistas (Cenlit)
--Rico, Francisco (coord.), HCLE (Crítica): Vols. 7 Época contemporánea, 1914-1936) (Ed. García de la Concha) y 7/1 (Ed. Agustín Sánchez Vidal); 8 Época contemporánea, 1939-1980 (Ed. Domingo Indurain) y 8/1 (Ed. Santos Sanz Villanueva); 9 Los nuevos nombres 1975-1990 (Ed. Darío Villanueva) y 9/1 Los nuevos nombres 1975-2000 (Ed. Jordi Gracia).
-Ruiz Ramón, Francisco, Historia del teatro español. Siglo XX, Madrid: Cátedra, 1986.
-Zavala, Iris (coord.), Breve historia feminista de la literatura española. III. La mujer en la literatura española (Del siglo XVIII a la actualidad), Barcelona: Anthropos, 1996.
O coñecemento rigoroso dos instrumentos e os métodos filolóxicos adecuados ao análise e á interpretación dos textos máis significativos da literatura española das Vangardas ao século XXI é un obxectivo da asignatura, que require:
-Capacidade de análise e interpretación dos textos literarios.
-Coñecementoo dos conceptos fundamentais relativos á retórica, métrica, estructura dispositiva e a lingua das obras.
-Precisión da terminoloxía crítica.
-Uso correcto das fontes da materia e da bibliografía específica dos temas.
Aínda que non se imparte docencia, atenderanse consultas do alumnado que o desexe en titoría presencial, previa cita, ou telemática, en prazo non superior ás 72 horas de días lectivos, salvo causa xustificada.
A nota da asignatura resérvase para unha prueba escrita, centrada na parte teórica do programa, que terá lugar o día e hora establecido oficialmente polo centro, tanto na primeira como na segunda oportunidade.
Para os casos de realización fraudulenta do exame será de aplicación o recollido na “Normativa de avaliación do rendemento académico dos estudantes e de revisión de cualificacións”.
52 horas de lectura comprensiva de obras literarias
43 horas de lectura de bibliografía secundaria
52 horas de estudo da materia e preparación do exame
3 horas de sesión de avaliación
Total: 150 horas
Consultar dudas con el profesor.
Claudio Rodriguez Fernandez
- Departamento
- Lingua e Literatura Españolas, Teoría da Literatura e Lingüística Xeral
- Área
- Literatura Española
- Correo electrónico
- claudio.rodriguez [at] usc.es
- Categoría
- Profesor/a: Titular de Universidade
| 21.05.2024 10:00-12:30 | Grupo de exame | Aula 11 |
| 25.06.2024 10:00-12:00 | Grupo de exame | Aula 11 |
| Docente | Idioma |
|---|---|
| RODRIGUEZ FERNANDEZ, CLAUDIO | Galego |